In 2002 overleed op 66-jarige leeftijd de gevierde Amerikaanse historicus Stephen Ambrose. Van de vele publicaties die hij op zijn naam had staan was Band of Brothers, het indrukwekkende verhaal van een groep Amerikaanse parachutisten van de 101ste Airborne-divisie, het meest bekend. In 2001 werd er een zeer succesvolle 10-delige televisieserie van gemaakt; de kroon op zijn werk. Echter tegen de tijd dat Band of Brothers hoge kijkcijfers haalde, vertoonde de reputatie van Ambrose als geschiedwetenschapper al enige barsten. Er was kritiek op zijn onderzoekmethodiek, met name in het geval van zijn boek Nothing Like it in the World: The Men who Built the Transcontinental Railroad, 1863-1869 (2000), die door sommigen als knullig werd omschreven. Ook waren er beschuldigingen van plagiaat die in het beste geval misschien nog konden worden verontschuldigd als zijnde slordig annotatie.
Op grond hiervan rezen bij journalisten en collega-historici ondertussen wel enige bedenkingen betreffende Ambrose. Desondanks bleef hij het bij het grote publiek goed doen. Maar wellicht dat daar binnenkort verandering in komt want afgelopen weekend publiceerde de Britse kant The Guardian een artikel met een niet mis te verstaande kop: “Band Of Brothers author accused of fabrication for Eisenhower biography”. In 1970 publiceerde Ambrose, na jaren van noeste arbeid, een zeer lijvige studie over generaal Eisenhower: The Supreme Commander: the War Years of General Dwight D. Eisenhower. Volgens Ambrose was dit onder andere het resultaat van”honderden en honderden uren" die hij doorbracht met de voormalige president. Tim Rives, adjunct-directeur van het Eisenhower Presidential Library, komt echter na grondig onderzoek tot de volgende verontrustende conclusie: "I think five hours is a generous estimation of the actual time they spent together…I personally would push it back to less than two or three." Van zeker zeven interview sessies die worden aangehaald in de noten van Supreme Commander kan Rives niet anders stellen dat deze nooit hebben plaatsgevonden vanwege het feit dat Eisenhower een ontmoeting had met andere mensen of op reis was. Deze openbaring heeft nogal wat implicaties: “At a minimum, Ambrose’s critics say, he had vastly exaggerated the amount of time he spent interviewing the former president; and at worst, they suggest, he simply made up long stretches of the book… The fallout from Rives’ discovery won’t likely be confined to the "Supreme Commander." As Richard Rayner notes in the New Yorker, more than half of the books in Ambrose’s 32-title roster of publications deal with Eisenhower-related material.”
Al met al lijkt het er op dat Ambrose de allergrootste zonde heeft begaan die een historicus kan maken; zelf bronnen fabriceren. Het is ronduit ontluisterend om een dergelijke befaamde historicus van zijn voetstuk te zien vallen. Stephen Ambrose had zeer prettige schrijfstijl en een groot talent om een historisch verhaal mooi te vertellen. Daardoor maakte hij geschiedenis toegankelijk voor een groot publiek. Maar door de recente onthullingen kan het wel eens gedaan zijn met zijn populariteit bij dat grote publiek.
