Eliza Pieter Matthes komt in 1842 als ordonnansofficier werken aan het hof van Koning Willem II. In het jaar dag hij in Den Haag doorbrengt houdt hij, uiteraard in het Frans, de taal der elite, een dagboek bij. Vertaler en inleider Peter Verloop bundelde Matthes’ dagboekbrieven in ‘ Een jaar aan het hof’, waarvan deze maand een tweede druk uitkomt.

In de oudheid was het leven een soort lotto, een soort kansspel. Alles hing af van het lot. En wat voor de aarde gold, gold ook voor het hiernamaals. Hoe het je in de onderwereld verging, was een kwestie van geluk. Met de komst van het christendom veranderde de kijk op het hiernamaals. Een zalig eeuwig leven was niet langer een zaak van geluk of pech, maar van genade. In de zojuist verschenen ‘ Atlas van het hiernamaals’ worden de geschiedenissen van talloze hemelen rijkelijk geïllustreerd verteld.

We hebben al het herinneringsalbum van de bassist Bill Wyman, ‘ Stone alone’ , we hebben de prachtige biografie over Keith Richards van popbiograaf Victor Bockris. En nu is er dan de langverwachte autobiografie van Richards zelf, geschreven met behulp van de bevriende journalist James Fox. Het is een boek geworden dat veel leert over de gitarist, zijn band en good old England, en dat ons het geheim verraadt van waarachtig heldendom.

Een roman over Auschwitz, kan dat? Jonathan Littell schreef onlangs ' De welwillenden, en nu is er ' De aphoteker van Auschwitz', een uitgebreid portret van een van de assistenten van Mengele. een boek dat verschrikkelijk is, maar ten slotte niet overtuigt.

Aan de inmiddels imposante rij familiegeschiedenissen is er weer een toegevoegd. Een kleine en fijne historie van een joodse familie die van niets naar welvarend en politieke betekenisvol emancipeert. ‘Uitverkoren zondebokken’, geschreven door Theo Toebosch.

In 1846 wordt in Nederland de eerste debatingclub opgericht door jonge liberalen. Inspiratie voor deze kersverse ‘debating society’ , de Vrijdagsche Vereeniging, komt uit Engeland. Niet voor niets, daar is debatteren al een langere tijd populair. Niet alleen op bijeenkomsten van debatverenigingen, maar ook door de media en op openbare plekken als koffiehuizen. En de Britten leerden er goed praten. Dat was ook de bedoeling in Nederland. De Vrijdagsche Vereeniging moest een ‘oefenschool voor parlementair debat’ worden.

Van de hand van de Britse historicus Andrew Roberts kwam vorige zomer het boek “The Storm of War; A New History of the Second World War” uit. Het is de recentste poging van een historicus om een allesomvattend boek te schrijven over de Tweede Wereldoorlog. Het verscheen vorig jaar, en er is sinds enkele weken nu ook een Nederlandse vertaling verkrijgbaar: ‘Wereld in vlammen, een nieuwe geschiedenis van ’39-’45’.

Het beeld dat we in Nederland hebben van de Joodse Raad is sterk bepaald door het oordeel van Presser en Loe de Jong. De Raad, zo concludeerden zij, had gefaald en zich laten gebruiken door de Bezetter die haar in 1941 in het leven riep om de joden ‘geordend’ uit te roeien. De memoires van de voorzitter van de Jodse Raad, opgetekend in 1955, zijn nu in boekvorm verschenen. Ze veranderen het beeld niet, wel is na lezing het begrip groter voor het duivelse dilemma van Cohen.

Homo subermus, het onderduikboek van Jaques Presser lag ruim een halve eeuw verborgen in een map bij de familie van de historicus. Kortelings werd de roman in dagboekvorm teruggevonden. Ze is nu uitgegeven en van een heldere inleiding en annotaties voorzien door historicus Nico Markus.

Wordt het Cohen, Balkenende of wordt het de nieuwe, vreemde eend in de bijt, Geert Wilders? Want ook al is Wilders allesbehalve nieuw – hij is een van de oudst zittende kamerleden – hij bedrijft politiek zoals men het in Nederland niet gewend is. Over de tradities in onze politieke historie verscheen onlangs een uiterst leerzaam boek van de historicus Henk te Velde.